Ongeveer elke 50 meter hangt er weer eentje: een aanplakbiljet met de aankondiging van het circus. Dolenthousiast stop ik de auto om er een foto van te maken, want ik wil naar het circus. ‘’Woensdag 19 augustus 18:00 uur, een uur lang spektakel voor de hele familie!’’
Noem me gek, maar wanneer we in Frankrijk zijn heb ik met regelmaat in een of ander boerendorp een poster zien hangen van een circus en ik heb steeds spijt gehad dat we er nooit heen zijn gegaan. Dit jaar is het anders en gaan we wel, de tijd is rijp, het circus roept.
Mijn vreemde aantrekkingskracht tot het circus zal ongetwijfeld ingegeven zijn door een vage zweem van nostalgie — eerlijk entertainment bevrijdt van anonieme digitale schermen — het is belichaamd, sociaal en ambachtelijk (en in een tent die in mijn verbeelding ruikt naar hooi). Een plek die totaal niet ‘’flashy’’ is, een plek waar de saaie beige en pasteltinten verbannen zijn; ingeruild voor schreeuwende primaire kleuren en vreemde pakjes. Het circus lijkt uit een andere tijd te komen, het is er absurd en wereldvreemd. Ik kan het niet laten paralellen te zien tussen dit vreemde circus en het Christelijke leven; een leven dat misschien ook wel absurd en wereldvreemd is?
Het circus zelf is altijd de grote initiatiefnemer tot het feest. Zij zijn degenen die de route uitstippelen en hun grote tour plannen door het Franse platteland. De omgeving wordt enthousiast volgehangen met posters en aanplakbiljetten om het heugelijke nieuws te brengen dat ze eraan komen! Ze vragen niet aan ons of de datum wel uitkomt, of de tijd wel geschikt is en of de locatie in de smaak valt. Zij bepalen; wij reageren. Zo komt ook het Evangelie tot ons; de roep klinkt: kom! Rond de dag dat we naar het circus gingen was ik aangekomen bij de gelijkenis uit Mattheus 22; het verhaal waar een koning een bruiloftsfeest organiseert maar de gasten helemaal niet willen komen. Het kwam ze niet uit, ze hadden betere dingen te doen. Dat was ook wel het beeld dat ik had toen ik in het circus zat. De familie die het circus leidde had enorm hun best gedaan om alles klaar te zetten en de mensen uit te nodigen. De tent stond klaar, de kostuums waren aangetrokken, de kraam van popcorn draaide en de feestmuziek schalde uit het mobiele speakertje. Vol verwachting keken ze uit naar de bezoekers, om hen welkom te heten en hen een fijne avond te geven. Maar het was niet erg druk, veel mensen hadden betere dingen te doen dan naar een oubollig circus te gaan.
Maar zeg eens eerlijk, staat u altijd te wachten op God? Komen de dingen van Zijn koninkrijk op dit moment wel uit? Of zou u het liever wat later willen? Soms zijn er echter ‘’kairos-momenten’’, momenten waarop je moet handelen, een moment om ergens bij te zijn. Een avond in de kerk, een ontmoeting, een bezoekje, een moment om iets tegen iemand te zeggen. Het kan eigenlijk van alles zijn, maar het cruciale is, dat het dán is. Dán is er de ruimte om misschien voor iemand te bidden, dán is er de ruimte om iets over Jezus te vertellen of dán moet je erbij zijn. Komt het dan uit? Of laat je het dan aan je voorbijgaan? En net zoals het circus bepaalt dat die specifieke avond de voorstelling is, hebben wij over deze Kairos-momenten ook geen controle, we moeten God daarin volgen.Daarnaast is het circus een soort invasie van een absurde en wereldvreemde werkelijkheid. Het strookt totaal niet meer met hetgeen tegenwoordig ‘’hip and happening’’ is. De kleuren, de geuren, de dieren, de trucjes en de kostuums. Het valt ergens te begrijpen dat mensen thuisblijven en het circus aan zich voorbij laten gaan. Toch vond ik het erg leuk om Mario eerst achter z’n popcornkraam te zien staan in zijn rode kostuum om later te verschijnen als de jongleur, en nog ietsje later weer als goochelaar. Of wat te denken van de vader die z’n zoon het ene moment helpt bij de handstand op een piramide van stoelen om ietsje later weer als clown met een lama te verschijnen. Ik vond het erg aandoenlijk en ook lichtelijk hartverwarmend. Ik genoot er stiekem enorm van. Maar kwalitatief sterk entertainment? Bij Hollands Got Talent zouden het helaas vier rode kruizen worden…
Dat Koninkrijk echter, waar Jezus het over heeft, is dat ook niet absurd en misschien wel wereldvreemd? Een Koninkrijk waar allemaal bizarre wonderen gebeuren. Een Koninkrijk waar je zalig bent als je treurt. Een Koninkrijk waar de eersten de laatsten zullen zijn en de laatsten de eersten. Een Koninkrijk waar gedineerd wordt met de prostituees en de tollenaars. Een Koninkrijk waar je gelukkig bent als je vervolgd wordt. Een Koninkrijk waar de leiders moeten dienen in plaats van dat zij gediend worden. Een Koninkrijk waar je vijanden brood geeft als ze honger hebben. Een Koninkrijk waar God mens wordt, sterft en weer opstaat. Een Koninkrijk waar iemand die z’n leven wil behouden het verliest, maar wie zijn leven verliest omwille van Hem het behoudt. Een Koninkrijk waar waarheden voor de slimmeriken verborgen blijven maar voor eenvoudige mensen worden ontsluierd. Een Koninkrijk dat niet van deze wereld is. Wat mij betreft kan je dit best absurd en wereldvreemd noemen, in positieve zin.
Het is ook een Koninkrijk waar je moet worden als een kind. Net als met het circus is met name het gevaar dat de volwassenen het niet meer leuk vinden. De volwassenen nemen in het circus aanstoot aan de kwaliteit van het entertainment, die niet meer voldoet naar moderne maatstaven. Zij zijn degenen die beseffen dat het circus niet meer hip is in deze dagen. De kinderen daarentegen staan nog met ontvankelijkheid en verwondering in het leven. Zij verwonderen zich nog over de ezel die hortend en stotend over een laag balkje springt, zij zijn dolenthousiast over de clown die een instrument probeert te bespelen. Zij nemen geen aanstoot; nee, zij omarmen het volledig. Zo mogen wij ook weer worden als een kind in het Koninkrijk. Geen aanstoot nemen aan het soms absurde en wereldvreemde leven in het Koninkrijk. Geen aanstoot nemen aan de schijnbare tegenstrijdigheden die er soms lijken te zijn. Geen aanstoot nemen als God zich anders lijkt te gedragen dan wij verwachten. Nee, laten we het omarmen en ons erover verwonderen.
Concluderend: God nodigt ons uit, op Zijn voorwaarden, tot een leven in Zijn koninkrijk. Een leven dat tart met veel moderne ideeën van ons mensen. Een leven dat uit de tijd lijkt te zijn. Laten wij de uitnodiging niet voorbij laten gaan, maar laten wij ons invoegen in dit wellicht absurde en wereldvreemde leven van het Koninkrijk.
Toeval of niet: bij binnenkomst in het circus en gedurende het wachten op de voorstelling speelde daar de instrumentale circusversie van het oude gospellied: When the saints come marching in.
Absurd?
Ik verwonder mij er in ieder geval over.
Krijg nou wat. Ik ben deze blog aan het schrijven en Thaliza vermeldt mij dat er in november een voorstelling over het circus komt in de Poort.
Absurd.